{"id":1484,"date":"2024-12-16T09:28:54","date_gmt":"2024-12-16T09:28:54","guid":{"rendered":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/?page_id=1484"},"modified":"2025-02-17T10:02:21","modified_gmt":"2025-02-17T10:02:21","slug":"hiv-yng-nghymru-yn-yr-epidemig-cynnar","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/hiv-yng-nghymru-yn-yr-epidemig-cynnar\/","title":{"rendered":"HIV yng Nghymru yn yr epidemig cynnar"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"1484\" class=\"elementor elementor-1484\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-85b9d84 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"85b9d84\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-background-overlay\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-82be918\" data-id=\"82be918\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4b39a35 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"4b39a35\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">HIV yng Nghymru yn yr epidemig cynnar<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-1dc7c2b elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"1dc7c2b\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-d2cb63c column-900\" data-id=\"d2cb63c\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-31b3fe1 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"31b3fe1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Roedd yr achos cyntaf o salwch cysylltiedig ag AIDS yng Nghymru o hemoffilig ym mis Ionawr 1983. Pan adroddwyd am hyn fisoedd yn ddiweddarach, daeth Caerdydd yn ganolbwynt i ddiddordeb mawr yn y cyfryngau.<\/p><p>Yn \u00f4l A Little Gay History of Wales gan Daryl Leeworthy, mae Coleg Prifysgol Abertawe yn amlwg iawn yn yr epidemig cynnar \u2013 o streic glanhawyr am gr\u0175p theatr teithiol Gay Sweatshop, y brifysgol yn gohirio matriciwleiddio myfyriwr blwyddyn gyntaf \u00e2 hemoffilia ac undeb myfyrwyr UCS yn trefnu \u2018Wythnos Ymwybyddiaeth AIDS\u2019 i chwalu\u2019r stigma.<\/p><p>Yn yr hydref 1986, gorchmynnodd Undeb Rygbi Cymru chwaraewyr i gael eu sgrinio ar gyfer HIV\/AIDS, a chafodd pobl yr effeithiwyd arnynt gan HIV\/AIDS eu gwahardd rhag defnyddio cyfleusterau Cyngor Chwaraeon Cymru a phyllau nofio a reolwyd gan Gyngor Bwrdeistref Arfon. Yn ddiweddarach yn yr un flwyddyn, sefydlwyd Ymgyrch AIDS Cymru ond o fewn deuddeg mis fe\u2019i hunwyd \u00e2 Phwyllgor Cynghori ar Iechyd Cymru a \u2018diflannodd heb fod s\u00f4n amdano\u2019.\u00a0<\/p><p>Lansiwyd Llinell Gymorth AIDS Caerdydd ym mis Gorffennaf 1986 gyda chyllid gan Awdurdod Iechyd De Morgannwg, er iddi adeiladu ar fenter gynharach a gynhaliwyd gan wirfoddolwyr cymunedol o Cardiff FRIEND. Dilynodd gwasanaeth cynghori ym 1987; ac yn y pen draw daeth y gwasanaethau hyn o dan ymbar\u00e9l Rhwydwaith AIDS De Morgannwg. Daeth Llinell Gymorth AIDS Gwent i fodolaeth ym 1987 drwy nawdd Canolfan Hybu Iechyd Gwent, ond ni sefydlwyd Llinell Gymorth AIDS Morgannwg Ganol tan y 1990au\u00a0<\/p><p>Yn y 1980au a&#8217;r 1990au, roedd nifer y bobl oedd yn byw gyda HIV yn isel iawn yng Nghymru. Yn Ne Morgannwg, y sir gyda&#8217;r cyfraddau uchaf o haint HIV\/AIDS yng Nghymru, dim ond 4 achos oedd wedi&#8217;u nodi erbyn haf 1986 (roedd 3 ohonynt wedi marw) &#8211; cyfran fach iawn o&#8217;r 350 o achosion ledled y wlad ar y pryd. Dim ond 14 o achosion oedd wedi&#8217;u nodi erbyn diwedd 1989. Mor hwyr \u00e2 1997, nododd Iechyd Morgannwg, bwrdd iechyd Abertawe, Castell-nedd a Phort Talbot ar y pryd, mai dim ond 40 o bobl oedd wedi cael diagnosis o HIV\/AIDS yng Ngorllewin Morgannwg, gyda 26 ohonynt wedi marw. Roedd pob marwolaeth yn cynrychioli trasiedi bersonol a thorcalon difesur.<\/p><div>\u00a0<\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-032d94c elementor-section-full_width elementor-section-content-middle elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"032d94c\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-7aae864\" data-id=\"7aae864\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>HIV yng Nghymru yn yr epidemig cynnar Roedd yr achos cyntaf o salwch cysylltiedig ag AIDS yng Nghymru o hemoffilig ym mis Ionawr 1983. Pan adroddwyd am hyn fisoedd yn ddiweddarach, daeth Caerdydd yn ganolbwynt i ddiddordeb mawr yn y cyfryngau. Yn \u00f4l A Little Gay History of Wales gan Daryl Leeworthy, mae Coleg Prifysgol [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1484","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1484","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1484"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1484\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1569,"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1484\/revisions\/1569"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1484"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}