{"id":1228,"date":"2023-12-01T10:17:00","date_gmt":"2023-12-01T10:17:00","guid":{"rendered":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/?p=1228"},"modified":"2024-01-31T14:58:43","modified_gmt":"2024-01-31T14:58:43","slug":"y-camau-brys-sydd-eu-hangen-i-sicrhau-bod-y-cynllun-gweithredu-hiv-yn-cael-ei-gyflawni-ar-gyfer-cymru","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/y-camau-brys-sydd-eu-hangen-i-sicrhau-bod-y-cynllun-gweithredu-hiv-yn-cael-ei-gyflawni-ar-gyfer-cymru\/","title":{"rendered":"Y camau brys sydd eu hangen i sicrhau bod y cynllun gweithredu HIV yn cael ei gyflawni ar gyfer Cymru"},"content":{"rendered":"\n
\"Terry<\/figure>\n\n\n\n

Bob blwyddyn, ar 1 Rhagfyr, rydyn ni yng Nghymru a chymunedau ledled y byd yn dod at ein gilydd i nodi Diwrnod AIDS y Byd.<\/p>\n\n\n\n

Mae stori HIV yn y DU ac Ewrop wedi’i gwreiddio yng Nghymru. Terry Higgins, a aned ac a fagwyd yn Hwlffordd, oedd y person cyntaf i farw o salwch yn ymwneud ag AIDS yn y DU.<\/p>\n\n\n\n

Roedd y llynedd yn nodi 40 mlynedd ers marwolaeth Terry a sefydlu\u2019r elusen ymateb i HIV gyntaf yn Ewrop, y Terrence Higgins Trust<\/p>\n\n\n\n

Heddiw, mae gennym lawer i fod yn falch ohono yma yng Nghymru \u2013 ac mae Terrence Higgins Trust Cymru, ynghyd \u00e2\u2019n partneriaid, yn benderfynol o gadw\u2019r momentwm I sicrhau ein bod yn cyrraedd nod Llywodraeth Cymru i roi terfyn ar drosglwyddiadau HIV yng Nghymru erbyn 2030.<\/p>\n\n\n\n

Ym mis Mawrth, cyhoeddodd Llywodraeth Cymru y Cynllun Gweithredu HIV cyntaf i Gymru, ynghyd \u00e2 chynigion eang eu cwmpas sy\u2019n canolbwyntio ar brofi, atal, cymorth gan gyfoedion a brwydro yn erbyn stigma. A diolch i’r Cynllun Gweithredu a gwaith caled clinigwyr, gwirfoddolwyr ac ymgyrchwyr, rydym yn cymryd camau breision tuag at gyflawni’r nod hwnnw ar gyfer 2030<\/p>\n\n\n\n

Roedd yr wythnos ddiwethaf yn nodi Wythnos Profion HIV Cymru sydd wedi’i chreu i annog pawb i gymryd rheolaeth o’u hiechyd rhywiol a chael prawf rheolaidd. Nid yw cael prawf yng Nghymru erioed wedi bod mor haws chwaith: drwy fynd i wefan Iechyd Rhywiol Cymru (www.shwales.online), gall unrhyw un archebu pecyn profi STI yn gyfrinachol drwy\u2019r post, wedi\u2019i ddosbarthu\u2019n syth drwy\u2019ch drws (anfonir hwn yn gyfrinachgar!). Wrth gwrs, gallwch hefyd fynd i’ch gwasanaeth iechyd rhywiol lleol i gael profion a chyngor<\/p>\n\n\n\n

Yn ddiweddar, mae Cymru hefyd wedi dod yn genedl \u2018Trac Cyflym\/Fast Track\u2019 gyntaf yn y byd \u2013 sy\u2019n golygu y bydd pob rhanbarth o\u2019r wlad yn cael ei gwasanaethu gan glymblaid ymroddedig o bart\u00efon \u00e2 diddordeb gan gynnwys clinigwyr HIV, awdurdodau lleol, ymchwilwyr academaidd a grwpiau cymunedol sy\u2019n gweithio ar iechyd rhywiol yn lleol \u2013 cydweithio i gyrraedd y nodau yn y Cynllun Gweithredu<\/p>\n\n\n\n

Fodd bynnag, mae camau pwysig iawn y mae angen i ni eu cymryd gyda’n gilydd o hyd \u2013 ac mae’r cloc yn tician. Gyda\u2019n gilydd, mae angen i ni egluro bod yr amser ar ben i HIV<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pan fo nodau 2030 mor uchelgeisiol, mae gwybodaeth mewn gwirionedd yn b\u0175er ac ar hyn o bryd mae Cymru ar ei h\u00f4l hi o gymharu \u00e2 Lloegr o ran y mathau o ddata sy\u2019n ymwneud \u00e2 HIV a fyddai\u2019n caniat\u00e1u inni dargedu ymyrraeth yn fwy effeithiol i atal trosglwyddiadau. Mae system rheoli achosion iechyd rhywiol effeithiol wedi’i haddo ers tro yng Nghymru ac mae’n gwbl hanfodol i sicrhau na fydd trosglwyddiadau o gwbl erbyn 2030. Darparodd y Cynllun Gweithredu HIV ar gyfer datblygu system o’r fath, ond mae angen inni ei gweld yn cael ei chyflawni nawr.<\/p>\n\n\n\n

Chwalu stigma<\/h2>\n\n\n\n

Rydyn ni’n gwybod yn ddigon da bod angen mwy o waith i chwalu’r stigma sy’n ymwneud \u00e2 HIV unwaith ac am byth. Lle mae datblygiadau o ran argaeledd profion (yn enwedig profion post) wedi golygu bod mwy o bobl nag erioed o\u2019r blaen mewn grwpiau oedran iau yn profi am HIV, mae\u2019r rhai 35+ oed yng Nghymru ar ei h\u00f4l hi, ac mae data diweddaraf gan Iechyd Cyhoeddus Cymru yn dangos mai yn y gr\u0175p oedran hwn y gwelir y rhan fwyaf o ddiagnosis newydd o HIV. Mae data ar gyfer y DU gyfan yn dangos bod nifer y bobl sy\u2019n cael diagnosis o HIV yn ddiweddarach mewn bywyd yn parhau i dyfu, gyda 21% o\u2019r holl ddiagnosisau newydd ymhlith pobl 50 oed neu h\u0177n yn 2021<\/p>\n\n\n\n

Os ydym am ddod \u00e2 heintiau newydd o HIV yng Nghymru i ben erbyn 2030, mae cynyddu profion ymhlith oedolion h\u0177n yn amlwg yn mynd i fod yn gam hollbwysig \u2013 ac mae chwalu\u2019r stigma ynghylch cael prawf HIV, yn anffodus, yn parhau i fod yn rhwystr enfawr i lawer.<\/p>\n\n\n\n

Dim ond y mis diwethaf yn yr Alban, mae Terrence Higgins Trust yn lansio, ynghyd \u00e2 Llywodraeth yr Alban ar hysbyseb deledu gwrth-stigma – yr hysbyseb deledu gyntaf a ddarlledwyd unrhyw le yn y DU ers yr hysbyseb enwog \u201cDon’t Die of Ignorance\u201d yn yr 1980au \u2013 cam addawol iawn ymlaen..<\/p>\n\n\n\n

Cefnogaeth cyfoedion<\/h2>\n\n\n\n

Mae Cymru wedi bod heb rwydwaith cymorth gan gyfoedion ers gormod o amser, ac mae\u2019r rhai sy\u2019n byw gyda HIV yng Nghymru yn haeddu mynediad i\u2019r un lefel o gymorth sydd ar gael yng ngweddill y DU. O ystyried mai Cymru ar hyn o bryd yw\u2019r unig ran o\u2019r DU heb gymorth cyfoedion penodedig, roedd yn arbennig o dderbyniol i ni yn Terrence Higgins Trust Cymru weld Cynllun Gweithredu Cymru ar HIV yn ymrwymo i ariannu Rhwydwaith Cymorth Cyfoedion HIV yma. Mae hwn yn gam cryf ymlaen.<\/p>\n\n\n\n

Mae cefnogaeth effeithiol gan gyfoedion yn ogystal \u00e2 chefnogaeth glinigol mor bwysig i bobl sy’n byw gyda HIV i gynnal triniaeth ac atal trosglwyddo ymlaen. Mae hyn yn ein hatgoffa o\u2019r angen hanfodol am gefnogaeth effeithiol gan gyfoedion os ydym am gyrraedd y nod hollbwysig ar gyfer 2030 a amlinellir yn y Cynllun Gweithredu. Ar hyn o bryd, mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo \u00a3100,000 i sefydlu gwasanaeth cymorth cyfoedion cenedlaethol, sef cronfa fach o arian yn y cynllun mawr o bethau a all wneud byd o wahaniaeth \u2013 i\u2019r rhai sy\u2019n byw gyda HIV ac i sicrhau bod y rhai sy\u2019n cael triniaeth effeithiol ar gyfer HIV yn glynu ato.<\/p>\n\n\n\n

Bydd y cronfeydd cyllid sy’n sail i’r Cynllun Gweithredu HIV yn gwneud llawer i’n cael at nod 2030 o ddim trosglwyddiadau HIV newydd yng Nghymru.<\/p>\n\n\n\n

Mae amserau, yn ddealladwy, yn anodd yn ariannol i Lywodraeth Cymru ar hyn o bryd. Ond gyda\u2019r cynhwysion hollbwysig hyn, rwy\u2019n hyderus y bydd Cymru nid yn unig yn fan cychwyn i stori HIV yn y DU, ond hefyd yn fan cychwyn ar ddiwedd yr epidemig. Ac mae hynny’n rhywbeth y gallwn ni i gyd fod yn falch ohono.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bob blwyddyn, ar 1 Rhagfyr, rydyn ni yng Nghymru a chymunedau ledled y byd yn dod at ein gilydd i nodi Diwrnod AIDS y Byd. Mae stori HIV yn y DU ac Ewrop wedi’i gwreiddio yng Nghymru. Terry Higgins, a aned ac a fagwyd yn Hwlffordd, oedd y person cyntaf i farw o salwch yn […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1229,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1228","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1228","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1228"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1228\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1231,"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1228\/revisions\/1231"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1229"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1228"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1228"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1228"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}