{"id":2499,"date":"2025-06-11T15:37:00","date_gmt":"2025-06-11T15:37:00","guid":{"rendered":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/?p=2499"},"modified":"2025-08-11T15:47:30","modified_gmt":"2025-08-11T15:47:30","slug":"portread-newydd-o-terry-higgins-yn-cael-ei-arddangos-yng-nghaerdydd-i-nodi-ei-ben-blwydd-yn-80-mlwydd-oed-2-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/portread-newydd-o-terry-higgins-yn-cael-ei-arddangos-yng-nghaerdydd-i-nodi-ei-ben-blwydd-yn-80-mlwydd-oed-2-2\/","title":{"rendered":"Portreadau o Terry Higgins yn Hwlffordd i nodi ei ben-blwydd yn 80 oed"},"content":{"rendered":"\n

Mae portreadau o Terry Higgins wedi cael eu harddangos yn ei dref enedigol, Hwlffordd.<\/em><\/p>\n\n\n\n

I nodi\u2019r hyn a fyddai wedi bod yn ben-blwydd 80 oed i Terry Higgins, mae cyfres o bortreadau o’r g\u0175r a roddodd ei enw i\u2019n helusen wedi cael eu harddangos yn Amgueddfa Tref, Cyngor Tref a Llyfrgell Hwlffordd.<\/p>\n\n\n\n

Terry Higgins oedd y person cyntaf a enwyd i farw o salwch cysylltiedig ag AIDS yn y DU. Fe\u2019i ganed yn Sir Benfro ym 1945, bu’n byw yn Hwlffordd a mynychodd yr ysgol ramadeg leol i fechgyn rhwng 1956 a 1960. Bu farw Terry yn Ysbyty St Thomas yn Llundain ym 1982 ar \u00f4l salwch \u2013 yn ddim ond 37 oed. Ar \u00f4l ei farwolaeth, sefydlodd ei bartner, Rupert Whitaker OBE, a’i ffrind agos, Martyn Butler OBE, y Terrence Higgins Trust er cof amdano. Heddiw, mae’r elusen yn cefnogi pobl sy’n byw gyda HIV i fyw’n dda, gan gynnwys darparu cymorth gan gymheiriaid ledled Cymru.<\/p>\n\n\n\n

I nodi pen-blwydd Terry, rydyn ni’n gofyn i’n cefnogwyr gwych \u2018Do it for Terry\u2019, fel y gwnaeth ffrindiau Terry ym 1982. Cliciwch yma<\/a> (EN) i ddarganfod mwy am ein hymgyrch Do it for Terry, ac i ddysgu am fywyd Terry a’i waddol parhaol.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Terry Higgins \u2013 Three Ages of Terry (2023) gan Curtis Holder<\/h3>\n\n\n\n

Mae’r portread pensiliau lliw hwn gan yr artist Curtis Holder yn darlunio Terry Higgins ar dri chyfnod yn ystod ei oes: yn ei arddegau, yn ddyn ifanc, ac yn yr wythnosau olaf cyn ei farwolaeth o salwch cysylltiedig ag AIDS – un o’r cyntaf yn y DU.<\/p>\n\n\n\n

Mae’r llun, sy’n seiliedig ar luniau ac atgofion personol a rannwyd gan ei bartner Rupert Whitaker OBE, yn defnyddio palet coch sy’n symboleiddio’r rhuban coch sy’n arwyddlun rhyngwladol o ymwybyddiaeth HIV.<\/p>\n\n\n\n

Mae’r portread gwreiddiol i’w weld yn yr Oriel Bortreadau Genedlaethol, gyda chefnogaeth y Terrence Higgins Trust. Cafodd ei ddadorchuddio i nodi’r hyn a fyddai wedi bod yn ben-blwydd Terry yn 78 oed ac mae’n talu teyrnged i’w fywyd a gwaith y Terrence Higgins Trust o ran codi ymwybyddiaeth o HIV a helpu i gael gwared ar y stigma cysylltiedig.<\/p>\n\n\n\n

Mae’r portread hwn ar fenthyg gan y Terrence Higgins Trust i Amgueddfa Tref Hwlffordd tan fis Ionawr 2026.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Terry Higgins (10 Mehefin 1945 – 4 Gorffennaf 1982), portread gan Nathan Wyburn (2022)<\/h3>\n\n\n\n

Cafodd y portread hwn o Terry o’i ddyddiau ysgol yn Hwlffordd ei baentio mewn lliwiau Cymreig – coch a gwyrdd, gan yr artist Cymreig Nathan Wyburn, gan ddefnyddio stampiau si\u00e2p calon \u2013 y symbol sydd i’w weld yn logo y Terrence Higgins Trust. Mae’r llun yn talu teyrnged i fywyd Terry a gwaith parhaol yr Ymddiriedolaeth yn codi ymwybyddiaeth o HIV ac yn helpu i gael gwared ar stigma.<\/p>\n\n\n\n

Mae’r portread hwn yn brint cyfyngedig sydd wedi’i lofnodi gan yr artist a’i roi i Amgueddfa Tref Hwlffordd gan y Terrence Higgins Trust.<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Dywedodd Richard Angell OBE, Prif Weithredwr y Terrence Higgins Trust:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

‘Ar 80 mlwyddiant ei eni, rydyn ni\u2019n hynod falch bod portreadau o Terry yn cael eu harddangos ar hyd a lled Hwlffordd \u2013 y dref lle treuliodd lawer o’i fywyd cynnar.<\/p>\n\n\n\n

‘Mae’r portreadau gwych hyn gan Curtis Holder a Nathan Wyburn yn rhoi cipolwg ar fywyd Terry a’i waddol. Rydyn ni\u2019n falch o rannu ei stori mewn partneriaeth ag Amgueddfa Tref Hwlffordd, Cyngor Tref Hwlffordd a Llyfrgell Hwlffordd’.<\/p>\n\n\n\n

Dywedodd Dr Simon Hancock MBE FSA, Curadur Amgueddfa Tref Hwlffordd:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

‘Mae’n anrhydedd i Amgueddfa Tref Hwlffordd gynnal yr arddangosfa arbennig hon o gelf i nodi 80 mlwyddiant geni Terrence Higgins yn Hwlffordd. Roedd yn ymgyrchydd ac yn ddylanwadwr cymdeithasol sy’n haeddu bod yn llawer mwy adnabyddus yn y dref lle y treuliodd bron i hanner ei oes. Rydyn ni\u2019n falch iawn o weithio mewn partneriaeth \u00e2\u2019r Terrence Higgins Trust, Cyngor Tref Hwlffordd a Llyfrgell Hwlffordd i sicrhau bod y pen-blwydd pwysig hwn yn cael ei nodi’n briodol.’<\/p>\n\n\n\n

Dywedodd Vanessa Lewis Camacho, Clerc Tref yng Nghyngor Tref Hwlffordd:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

‘Rydyn ni\u2019n falch iawn bod y Terrence Higgins Trust wedi cysylltu \u00e2 ni i helpu i nodi ei 80 mlwyddiant yma yn Hwlffordd, lle cafodd ei eni. Mae’n wych gweithio ochr yn ochr \u00e2’r ymddiriedolaeth, a’n llyfrgell a’n hamgueddfa, sydd wedi llunio arddangosfeydd gwych i ddathlu ei fywyd a’i waddol.’<\/p>\n\n\n\n

Dywedodd llefarydd ar ran Gwasanaeth Llyfrgell Sir Benfro:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

‘Mae’n anrhydedd arddangos y llun o Terrence Higgins yn Llyfrgell Hwlffordd, i nodi 80 mlynedd ers ei eni.<\/p>\n\n\n\n

Y Terrence Higgins Trust yw prif elusen HIV ac iechyd rhywiol y DU bellach ac mae’n bwysig bod y dyn a ysbrydolodd yr elusen yn cael ei gofio, yn enwedig yma yn ei dref enedigol.<\/p>\n\n\n\n

‘Rydyn ni\u2019n gobeithio y bydd pobl yn manteisio ar y cyfle i weld y llun o Terrence gan Nathan Wyburn a dysgu mwy am Terrence a’r elusen sy’n dwyn ei enw.’<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mae portreadau o Terry Higgins wedi cael eu harddangos yn ei dref enedigol, Hwlffordd. I nodi\u2019r hyn a fyddai wedi bod yn ben-blwydd 80 oed i Terry Higgins, mae cyfres o bortreadau o’r g\u0175r a roddodd ei enw i\u2019n helusen wedi cael eu harddangos yn Amgueddfa Tref, Cyngor Tref a Llyfrgell Hwlffordd. Terry Higgins oedd […]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":2513,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-2499","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2499","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2499"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2499\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2511,"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2499\/revisions\/2511"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2513"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2499"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2499"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2499"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}