{"id":354,"date":"2022-06-15T09:53:03","date_gmt":"2022-06-15T09:53:03","guid":{"rendered":"https:\/\/tht.cymru\/en\/?p=354"},"modified":"2023-11-16T10:48:47","modified_gmt":"2023-11-16T10:48:47","slug":"new-terry-higgins-portrait-unveiled-as-welsh-government-outlines-hiv-action-plan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/new-terry-higgins-portrait-unveiled-as-welsh-government-outlines-hiv-action-plan\/","title":{"rendered":"Dadorchuddio Portread newydd o Terry Higgins wrth i Lywodraeth Cymru amlinellu cynllun gweithredu HIV"},"content":{"rendered":"\n
\n
\"Nathan<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Mae portread newydd o lun plentyndod nas gwelwyd o\u2019r blaen o Terry Higgins wedi\u2019i ddadorchuddio yn y Senedd i nodi 40 mlynedd ers i\u2019r Cymro gael ei enwi fel y person cyntaf yn y DU i farw o salwch yn ymwneud ag AIDS.<\/p>\n\n\n\n

Roedd y dadorchuddiad, a gynhaliwyd ddydd Mercher 15 Mehefin, yn rhan o ddigwyddiad a gynhaliwyd gan Lywodraeth Cymru i nodi gorffennol, presennol a dyfodol HIV yng Nghymru wrth iddi nodi\u2019r hyn y mae\u2019n bwriadu ei wneud i ddod ag achosion newydd o HIV yn y wlad i ben. Mae’r digwyddiad hefyd yn nodi agoriad ymgynghoriad cyhoeddus 12 wythnos ar ei gynigion.<\/p>\n\n\n\n

Roedd portread Terry yn atgof ingol o\u2019r gorffennol diweddar pan roedd diagnosis HIV yn gyfystyr \u00e2 dedfryd o farwolaeth. Mae llun-ysgrif o Gymry sy\u2019n byw gyda HIV o Fast Track Caerdydd a\u2019r Fro, sydd hefyd wedi\u2019i arddangos yn y Senedd, yn dangos y gallwch chi nawr fyw bywyd hir ac iach gyda HIV diolch i driniaeth hynod effeithiol.<\/p>\n\n\n\n

Mae rhyddhau cynllun gweithredu drafft uchelgeisiol y Llywodraeth ar gyfer dod ag achosion newydd o HIV yng Nghymru i ben erbyn 2030 yn edrych ymlaen at ddyfodol lle nad oes neb arall yng Nghymru yn dal HIV. Gan gynnwys profion HIV optio allan, argaeledd llawer ehangach o gyffuriau atal PrEP a hyfforddiant ymwybyddiaeth HIV ar gyfer gweithwyr gofal iechyd proffesiynol.<\/p>\n\n\n\n

Cafodd y portread o Terry o\u2019i ddyddiau ysgol yn Hwlffordd ei beintio mewn lliwiau Cymreig o goch a gwyrdd gan yr artist Nathan Wyburn o Gaerdydd gan ddefnyddio stampiau si\u00e2p calon \u2013 y symbol a welir yn logo Terrence Higgins Trust, yr elusen a enwir er cof am Terry.<\/p>\n\n\n\n

\"Old<\/figure>\n\n\n\n

Pan fu farw Terry 40 mlynedd yn \u00f4l doedd neb hyd yn oed yn gwybod beth oedd HIV ac nid tan 1996 y daeth triniaeth effeithiol ar gael. Nawr y nod yw i Gymru ddod yn un o’r gwledydd cyntaf yn y byd i ddod \u00e2 phob achos newydd o HIV i ben erbyn 2030.<\/p>\n\n\n\n

Gadawodd Terry Hwlffordd i ymuno \u00e2\u2019r Llynges Frenhinol yn 18 oed cyn symud i Lundain a gweithio yn y Senedd i Hansard, yn ogystal ag yng nghlwb nos Heaven fel barman a DJ. Yn Heaven y llewygodd a chael ei gludo i Ysbyty St Thomas lle cafodd ddiagnosis o niwmonia parasitig a bu farw\u2019n sydyn ar 4 Gorffennaf 1982 yn ddim ond 37 oed.<\/p>\n\n\n\n

Yn dilyn ei farwolaeth, sefydlodd ei bartner Rupert Whitaker a\u2019u ffrind Martyn Butler Terrence Higgins Trust i helpu i godi ymwybyddiaeth o\u2019r salwch newydd dirgel ac yn y pen draw helpodd i achub bywydau di-rif. Dyfarnwyd OBEs i Rupert a Martyn yn anrhydeddau pen-blwydd y Frenhines eleni.<\/p>\n\n\n\n

Mae arddangosfa ffotograffau HIV yr 21ain Ganrif yn herio’r stigma sy’n dal i wynebu pobl sy’n byw gyda HIV yng Nghymru. Mae’n cynnwys deg o bobl yn siarad am eu diagnosis a sut maen nhw’n teimlo am ei wneud yn gyhoeddus. Ei nod yw codi ymwybyddiaeth, er y gallwch chi nawr fyw gyda HIV a pheidio \u00e2’i drosglwyddo, nid yw\u2019r stigma wedi diflannu ac mae angen ei herio.<\/p>\n\n\n\n

Mae llawer o’r bobl sy’n ymwneud \u00e2 chreu’r arddangosfa eu hunain yn byw gyda HIV.<\/p>\n\n\n\n

Dywedodd ein Prif Weithredwr Ian Green:<\/strong> \u201cRydyn ni wedi gwneud cynnydd anhygoel yn y frwydr yn erbyn HIV ers marwolaeth Terry 40 mlynedd yn \u00f4l. Ond ddylen ni byth anghofio Terry a’r miliynau o bobl eraill sydd wedi’u colli ers dechrau’r epidemig. Rydym yn ffodus i fod ar bwynt lle mae gennym yr holl offer angenrheidiol i atal unrhyw un arall rhag cael HIV – rhywbeth a oedd yn ymddangos fel na fyddai byth yn digwydd o bosibl dim ond cwpl o ddegawdau yn \u00f4l. Mae arnom ddyled i\u2019r rhai yr ydym wedi\u2019u colli i ddefnyddio\u2019r cyfan sydd gennym \u2013 gan gynnwys y bilsen atal PrEP ac opsiynau profi cyflym \u2013 i weld Cymru\u2019n cyflawni\u2019r nod newid bywyd o ddod ag achosion newydd o HIV i ben erbyn 2030.<\/p>\n\n\n\n

\u2018Mae portread Nathan o Terry yng ngwyrdd a choch baner Cymru ac yn cynnwys symbol ein calon yn deyrnged hyfryd i Terry a\u2019i etifeddiaeth Gymreig. Rydyn ni\u2019n cynllunio haf mawr i gofio Terry a dathlu ei etifeddiaeth, yn ogystal \u00e2 symbylu pawb i sicrhau ein bod ni\u2019n dod ag achosion newydd o HIV i ben.\u2019<\/p>\n\n\n\n

Meddai\u2019r artist Nathan Wyburn, a beintiodd bortread Terry:<\/strong> \u2018Fel artist sy\u2019n rhoi sylwadau ar y materion cymdeithasol allweddol ac yn eu hadlewyrchu, ac yn ddyn hoyw balch, mae\u2019n anrhydedd enfawr cael cais i nodi 40 mlynedd ers sefydlu Terrence Higgins Trust. Rwyf wedi aros gyda fy ffordd anarferol o ddefnyddio eitemau cyfnewidiadwy bob dydd i wneud y celf – y tro hwn stampiau sydd yma ar si\u00e2p logo calon yr elusen.<\/p>\n\n\n\n

\u2018Ro\u2019n i eisiau gwneud rhywbeth oedd yn dangos Terry fel Cymro ifanc, felly meddyliais pam ddim yn hollol blwmp ac yn blaen i\u2019w droi\u2019n Ddraig Gymreig ein baner? Roedd y palet lliw o inc gwyrdd a choch yn dangos hyn ar unwaith. Rwy\u2019n falch o ddadorchuddio\u2019r gwaith celf hwn gyda\u2019r Prif Weinidog Mark Drakeford ac yn falch o barhau i dynnu sylw at etifeddiaeth Terry Higgins.\u2019<\/p>\n\n\n\n

Dywedodd Jeremy Miles AS, Gweinidog y Gymraeg a Addysg:<\/strong> \u2018Mae Nathan unwaith eto wedi creu portread hardd o fab arbennig iawn o Orllewin Cymru. Mae Terry Higgins yn adnabyddus i lawer fel ysbrydoliaeth yr ymgyrchwyr AIDS cyntaf a’r sefydliad sy’n dwyn ei enw ac sydd wedi cyflawni cymaint yn yr epidemig hwn o bedwar degawd. Rwy\u2019n gobeithio y bydd y gelfyddyd hon ar gael i bobl Cymru fel na allwn fyth anghofio\u2019r dioddefaint diangen.<\/p>\n\n\n\n

Dywedodd Gian Molinu , Cadeirydd Fast Track Caerdydd a\u2019r Fro a Pride Cymru, am yr arddangosfa ffotograffau:<\/strong> \u2018Roedd angen i ni herio sut mae\u2019r cyhoedd yn gweld HIV a dangos mai dim ond pobl sy\u2019n bwrw ymlaen \u00e2\u2019n bywydau ydyn ni. Mae stigma ac ofn yn atal pobl rhag cael eu profi ac mae cuddio rhan ohonoch chi’ch hun rhag ofn sut y bydd pobl yn ymateb yn ddrwg i’ch iechyd meddwl. Nid yw HIV yn ddim byd i fod \u00e2 chywilydd ohono ac mae angen i ni ddechrau dweud hynny\u2019n uwch yng Nghymru.\u2019<\/p>\n\n\n\n

<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Paentiwyd gwaith celf Terry o’i ddyddiau ysgol mewn lliwiau Cymreig o goch a gwyrdd gan yr artist Nathan Wyburn.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":66,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-354","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/354","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=354"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/354\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1194,"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/354\/revisions\/1194"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/66"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=354"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=354"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=354"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}