{"id":3691,"date":"2026-01-29T12:46:24","date_gmt":"2026-01-29T12:46:24","guid":{"rendered":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/?p=3691"},"modified":"2026-01-29T16:00:05","modified_gmt":"2026-01-29T16:00:05","slug":"arddangos-cwilt-coffa-aids-terry-higgins-yng-nghymru-am-y-tro-cyntaf","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/arddangos-cwilt-coffa-aids-terry-higgins-yng-nghymru-am-y-tro-cyntaf\/","title":{"rendered":"Arddangos Cwilt Coffa AIDS Terry Higgins yng Nghymru am y tro cyntaf"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Bydd cwilt i gofio Terry Higgins, un o’r bobl gyntaf yn y DU i farw o afiechyd yn gysylltiedig ag AIDS, yn cael ei ddangos yn oriel \u2060Cymru\u2026 yn Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru o 29 Ionawr 2026.<\/p>\n\n\n\n

Gannwyd Terrence Higgins, neu Terry i chi a fi, \u2060yn Sir Benfro yn 1945. \u202fCafodd ei fagu yn Hwlffordd, cyn symud i Lundain. Ar \u00f4l iddo farw yn Ysbyty Sant Thomas yn Llundain ar 4 Gorffennaf 1982, sefydlwyd elusen yn ei enw fyddai’n newid cwrs yr epidemig HIV ac yn arbed miloedd o fywydau.<\/p>\n\n\n\n

Cynhyrchwyd y cwilt, sydd ar fenthyg gan Ymddiriedolaeth Terry Higgins, i nodi 40 mlynedd ers ei farw a dathlu ei ddylanwad rhyfeddol. Mae’r wyth panel yn dathlu gwahanol rannau o’i fywyd, fel Cymro, dyn hoyw, ac aelod o’r Llynges Frenhinol. Yn ogystal \u00e2 phaneli yn dathlu ei ffrindiau a Pride LHDTQ+ mae teyrnged bersonol gan ei bartner, Rupert. Cynhyrchwyd y panel olaf gan ddefnyddwyr, gwirfoddolwyr, a staff Ymddiriedolaeth Terrence Higgins i ddathlu’r gwelliannau rhyfeddol yn y frwydr yn erbyn HIV dros y 40 mlynedd diwethaf.<\/p>\n\n\n\n

Dywedodd Mark Etheridge, Prif Guradur Datblygu Casgliadau: LHDTQ+ yn Amgueddfa Cymru<\/strong><\/p>\n\n\n\n

‘Mae’n fraint arddangos Cwilt Coffa AIDS Terry Higgins yn Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru – y tro cyntaf i’r cwilt gael ei arddangos yng Nghymru. Effeithiodd yr epidemig HIV\/AIDS ar fywydau cenhedlaeth gyfan, yn enwedig bywydau dynion hoyw. Does dim gwellhad llawn o hyd, ond mae triniaeth effeithiol yn golygu gall pobl gyda HIV fyw bywydau hir ac iach, heb basio’r afiechyd ymlaen.<\/p>\n\n\n\n

Mae’n bwysig bod straeon LHDTC+ yn dod yn rhan o’n cof cenedl, gan sicrhau y gall cenedlaethau’r dyfodol ddysgu am hanes a diwylliant LHDTC+ yng Nghymru.’<\/p>\n\n\n\n

Dywedodd Richard Angell OBE, Prifweithredwr Terrence Higgins Trust:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

‘Roedd Terry yn Gymro i’r carn oedd yn byw yn ei famwlad am dros hanner ei fywyd. Mae’n wych bod ei ddylanwad yn cael ei dathlu yn amgueddfa genedlaethol Cymru. Roedd sawl agwedd o’i fywyd yn rhyfeddol ond bydd ei brofiadau – o’i fagwraeth mewn tref fechan, i ganfod ei hunaniaeth a’i gymuned yng nghanol bwrlwm ei hoff gerddoriaeth – yn gyffredin i bawb, yn enwedig pobl cwiar.<\/p>\n\n\n\n

Pan fu farw Terry, doedd dim prawf am HIV, hab s\u00f4n am driniaeth. Nawr, mae gan Gymru gyfle i fod y wlad gyntaf yn y byd i stopio unrhyw achosion HIV newydd. Ein dyletswydd ni dros Terry, a phawb arall rydyn ni wedi’u colli, yw gwireddu’r freuddwyd hon.’<\/p>\n\n\n\n

Yn ogystal \u00e2’r cwilt bydd cyfle i weld portread o Terry gan yr artist Nathan Wyburn sy’n rhan o gasgliad Amgueddfa Cymru. \u2060 Mae’r portread wedi’i greu o stampiau inc ar si\u00e2p logo calon Ymddiriedolaeth Terrence Higgins, gyda’r lliwiau coch a gwyrdd yn cyfleu gwreiddiau Cymreig Terry.<\/p>\n\n\n\n

Mae Cwilt Coffa AIDS Terry Higgins i’w weld yn oriel Cymru<\/em>\u2026 rhwng 29 Ionawr a 29 Mehefin 2026. \u2060Bydd y portread i’w weld rhwng 29 Ionawr a 27 Ebrill 2026.<\/p>\n\n\n\n

Gallwch chi weld rhagor o wrthrychau sy’n ymwneud \u00e2 hanes LHDT+ yn Nhymru yng nghasyn parhaol \u2060Cymru\u2026 Balchder<\/em> yn yr oriel.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bydd cwilt i gofio Terry Higgins, un o’r bobl gyntaf yn y DU i farw o afiechyd yn gysylltiedig ag AIDS, yn cael ei ddangos yn oriel \u2060Cymru\u2026 yn Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru o 29 Ionawr 2026. Gannwyd Terrence Higgins, neu Terry i chi a fi, \u2060yn Sir Benfro yn 1945. \u202fCafodd ei fagu […]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":3693,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-3691","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3691","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3691"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3691\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3695,"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3691\/revisions\/3695"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3693"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3691"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3691"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3691"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}