{"id":948,"date":"2023-03-08T10:27:01","date_gmt":"2023-03-08T10:27:01","guid":{"rendered":"https:\/\/tht.cymru\/en\/?p=948"},"modified":"2023-11-13T15:29:32","modified_gmt":"2023-11-13T15:29:32","slug":"how-we-won-the-hiv-action-plan-for-wales","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/how-we-won-the-hiv-action-plan-for-wales\/","title":{"rendered":"Sut yr enillon nI y Cynllun Gweithredu HIV i Gymru"},"content":{"rendered":"\n
\"Rhys<\/figure>\n\n\n\n

Ddoe, cyhoeddodd Llywodraeth Cymru fersiwn derfynol Cynllun Gweithredu Cymru ar HIV<\/a>. Fe wnaed y cynllun arloesol hwn sy’n targedu dim trosglwyddiadau erbyn 2030 ers tro byd. Dyma sut y gwnaeth Terrence Higgins Trust Cymru a\u2019n partneriaid ledled Cymru i hyn ddigwydd.<\/p>\n\n\n\n

Mae\u2019n bwysig dweud na wnaethon ni ennill hwn ar ein pennau ein hunain. Ni fyddem wedi gallu gwneud dim ohono heb ein partneriaid yn Fast Track Caerdydd a\u2019r Fro, neu ein cefnogwyr yng Nghymru (a thu hwnt) sy\u2019n ddigon caredig i ariannu ein gwaith eiriolaeth, gan helpu i sicrhau bod ein llais yn atseinio o amgylch y coridorau p\u0175er.<\/p>\n\n\n\n

Cymru oedd y wlad gyntaf yn y DU i addo dod ag achosion newydd o HIV i ben erbyn 2030. Gwnaeth Vaughan Gething, y Gweinidog Iechyd ar y pryd, y cyhoeddiad mewn digwyddiad gan Terrence HigginsTrust Cymru ym mis Tachwedd 2018. Dilynodd Lloegr yr un peth ym mis Ionawr 2019 a\u2019r Alban ym mis Rhagfyr 2020.<\/p>\n\n\n\n

Roedd yr ysbryd arloesol hwn yn golygu bod Cymru wedi mabwysiadu PrEP yn gynnar – y cyffur a gymerwyd gan bobl sy’n profi HIV negatif i aros yn HIV negatif. Roedd ei beilot heb ei gapio, yn wahanol i’r treial yn Lloegr.<\/p>\n\n\n\n

Roedd COVID-19 mewn perygl o amlyncu popeth sy\u2019n ymwneud \u00e2 HIV, ond daeth \u00e2 dau arloesiad da yng Nghymru. Y cyntaf oedd model prawf STI a HIV drwy’r post, a wnaed am ddim ac ar draws Cymru gyfan. Roedd hyn yn golygu bod pawb yng Nghymru, boed yn wledig neu’n drefol, yn gallu cael prawf samplu HIV am ddim. Yr ail oedd dod \u00e2 Fast Track Cymru at ei gilydd \u2013 ein ffrindiau yng Nghaerdydd a\u2019r Fro.<\/p>\n\n\n\n

Fodd bynnag, nid oedd llwybr wedi’i osod i sicrhau bod Cymru’n cyrraedd y nod uchelgeisiol hwn: dim achosion HIV erbyn 2030. Rhoddodd y Comisiwn HIV \u2013 a sefydlwyd gan Terrence Higgins Trust, Ymddiriedolaeth AIDS Genedlaethol a Sefydliad AIDS Elton John \u2013 lasbrint ar gyfer llwyddiant. Roedd angen cynllun ar Gymru.<\/p>\n\n\n\n

HIV ac Etholiadau\u2019r Senedd 2021<\/h2>\n\n\n\n

Gydag etholiadau\u2019r Senedd wedi\u2019u cadarnhau ar gyfer Mai 2021, mae Terrence Higgins Trust Cymru a Fast Track Caerdydd a\u2019r Fro yn benderfynol o gael y pleidiau gwleidyddol yng Nghymru i wireddu eu nod o ddim achosion newydd o HIV yng Nghymru erbyn 2030.<\/p>\n\n\n\n

Gyda\u2019n gilydd fe wnaethom nodi \u2013 ac anfon \u2013 chwe gofyniad allweddol ar gyfer timau mainc flaen a maniffesto pob plaid:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. Cynllun Gweithredu HIV i Gymru i gwrdd \u00e2\u2019r nod o sero HIV erbyn 2030 wedi\u2019i ddatblygu gyda\u2019r sector gwirfoddol HIV, clinigwyr blaenllaw a phobl sy\u2019n byw gyda HIV ac wedi\u2019i hysbysu gan y Comisiwn HIV.<\/li>\n\n\n\n
  2. Sefydlu rhwydweithiau bwrdd iechyd Fast Track ledled Cymru, gan adeiladu ar lwyddiant cynllun peilot Caerdydd a\u2019r Fro.<\/li>\n\n\n\n
  3. Ariannu\u2019r profion post HIV a STI cenedlaethol gan Iechyd Cyhoeddus Cymru a chefnogi creu Wythnos Profion HIV Cymru i hybu profion HIV, sicrhau bod pawb yn gwybod eu statws a lleihau diagnosis hwyr.<\/li>\n\n\n\n
  4. Sefydlu system gwyliadwriaeth HIV genedlaethol.<\/li>\n\n\n\n
  5. Ehangu ar gyflwyniad PrEP mewn clinigau iechyd rhywiol a sicrhau bod y cyffur atal HIV pwysig hwn ar gael mewn meddygfeydd teulu ac mewn fferyllfeydd ledled Cymru.<\/li>\n\n\n\n
  6. Lansio ymgyrch gwrth-stigma genedlaethol \u2013 gyda\u2019r sector HIV yng Nghymru \u2013 i frwydro yn erbyn rhagfarn a helpu\u2019r rhai sy\u2019n byw gyda HIV i fyw heb wahaniaethu.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    Roedd yr ymateb yn ardderchog.<\/p>\n\n\n\n

    Cafodd fersiynau o\u2019n gofynion eu mabwysiadu\u2019n llwyddiannus mewn gwahanol ffurfiau ym maniffestos Llafur, y Democratiaid Rhyddfrydol a Phlaid Cymru. Fe’u cefnogwyd gan bob plaid, gan gynnwys y Ceidwadwyr, yn yr Hystings LGBT sy’n cael eu rhedeg gan Pride Cymru, a Stonewal<\/p>\n\n\n\n

    \u00d4l-etholiad: troi addewid yn weithred<\/h2>\n\n\n\n

    Llafur enillodd yr etholiad. Roedd eu maniffesto o fis Ebrill 2021 yn cynnwys y canlynol:<\/p>\n\n\n\n

    \u2018Gweithio gydag elusennau a chlinigwyr i ddatblygu cynllun gweithredu HIV i Gymru a chwilio am ffyrdd o annog profion ar gyfer HIV, lleihau diagnosis hwyr a symud ymlaen \u00e2\u2019r broses o gyflwyno cyffuriau atal. Byddwn yn gweithio gyda phartneriaid i fynd i\u2019r afael \u00e2\u2019r stigma a brofir gan y rhai sy\u2019n byw gyda HIV.\u2019<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Ar 17 Mehefin 2021, cyhoeddodd y Prif Weinidog Mark Drakeford ei Raglen Lywodraethu. Roedd yn amlinellu 100 prif flaenoriaeth polisi\u2019r Llywodraeth. Roedd yn cynnwys yr addewid i \u2018Ddatblygu cynllun gweithredu HIV i Gymru\u2019 fel un o ddim ond 11 o bolis\u00efau blaenoriaeth gofal iechyd. Fel y mae\u2019r ddogfen yn nodi, \u2018y Prif Weinidog a\u2019r Cabinet llawn fydd yn gyfrifol am bob un o\u2019r rhain gan y bydd angen y lefel uchaf o gydgysylltu ac integreiddio ar draws y llywodraeth gyfan\u2019. Mae pob un yn ymddangos ar daenlen mewn cyfarfodydd cabinet bob pythefnos lle mae cynnydd yn cael ei fonitro gan system goleuadau traffig.<\/p>\n\n\n\n

    Mae \u2018mynd i\u2019r afael \u00e2\u2019r stigma a brofir gan y rhai sy\u2019n byw gyda HIV\u2019 yn un o 24 o bolis\u00efau iechyd sy\u2019n ymddangos mewn ail gategori o flaenoriaethau.<\/p>\n\n\n\n

    Ym mis Medi 2021, gwahoddwyd Terrence Higgins Trust Cymru a Fast Track Caerdydd a\u2019r Fro i ymuno \u00e2 gweithgor dan arweiniad Llywodraeth Cymru. Gyda’n gilydd fe rannon ni ein harbenigedd a dod o hyd i bobl sy’n byw gyda HIV yng Nghymru i fwydo i mewn yn uniongyrchol.<\/p>\n\n\n\n

    Yng ngwanwyn 2022, gyda\u2019n gilydd aethom ar daith o amgylch cynadleddau\u2019r pleidiau i gyflwyno ein hachos a chynhaliwyd digwyddiad gyda Llafur LHDT Cymru a\u2019r Gweinidog dros Iechyd a Gofal Cymdeithasol, Eluned Morgan, yng nghynhadledd Llafur yn Llandudno.<\/p>\n\n\n\n

    Y cynllun gweithredu drafft<\/h2>\n\n\n\n

    Lansiwyd y Cynllun Gweithredu drafft ar HIV yn nigwyddiad pen-blwydd Terrence Higgins Trust Cymru yn y Senedd yn 40 oed gan y Prif Weinidog Mark Drakeford. Roedd yn cynnwys 26 o gamau gweithredu a llawer o\u2019n hargymhellion.<\/p>\n\n\n\n

    Lansiwyd ymgyrch fach i gael ein cefnogwyr i awgrymu newidiadau pellach. Derbyniodd Llywodraeth Cymru bron i 50 o gyflwyniadau yn cefnogi ein safbwynt ac roedd y cynllun terfynol yn cynnwys nifer o newidiadau a 30 cam gweithredu terfynol.<\/p>\n\n\n\n

    Y cynllun terfynol<\/h2>\n\n\n\n

    Lansiwyd y Cynllun Gweithredu terfynol ar HIV<\/a> gan Eluned Morgan, y Gweinidog dros Iechyd a Gofal Cymdeithasol, ar ddechrau mis Mawrth 2023. Roedd y cynllun yn cynnwys camau gweithredu ychwanegol, y gofynnwyd amdanynt gan Terrence Higgins Trust Cymru, gan gynnwys sicrhau bod pobl h\u0177n sy\u2019n byw gyda HIV yng Nghymru yn ystyried ac yn ffurfio rhan bwysig o’r cynllun gweithredu.<\/p>\n\n\n\n

    Mae\u2019r cynllun yn sefydlu rhwydwaith cenedlaethol i gyflawni targed 2030, drwy Fast Track Cymru, yn ogystal \u00e2 system rheoli achosion newydd i sicrhau bod data\u2019n cael ei rannu a bod dulliau gweithredu gwell yn cael eu cymryd. Rydyn ni\u2019n falch y bydd cyllid hefyd ar gael ar gyfer Wythnos Profion HIV yng Nghymru yn ogystal \u00e2 rhwydwaith cymorth gan gymheiriaid a fydd yn allweddol i sicrhau bod diwedd y trosglwyddiad a\u2019r rhai sy\u2019n byw gyda HIV yn gallu byw\u2019n dda yng Nghymru.<\/p>\n\n\n\n

    Mae gweithio tuag at y Cynllun Gweithredu HIV wedi bod yn ymdrech t\u00eem. Yn gyntaf ac yn bennaf, mae ein dyled yn fawr i’n partneriaid yn Fast Track Caerdydd a’r Fro, sydd wedi bod cam wrth gam gyda ni wrth ddatblygu’r cynllun hwn. Rhaid inni hefyd ddiolch i\u2019r llu o sefydliadau eraill sydd wedi chwarae rolau pwysig, gan gynnwys Stonewall Cymru, Chiva a mwy.<\/p>\n\n\n\n

    Ymhellach i hyn, mae gwaith diflino swyddogion, gweision sifil, ymarferwyr a darparwyr wedi arwain at gynllun y gall y genedl gyfan fod yn falch ohono.<\/p>\n\n\n\n

    Wrth gwrs, ni fyddai dim o hyn wedi bod yn bosibl heb gefnogaeth drawsbleidiol gan Aelodau\u2019r Senedd yn ogystal \u00e2\u2019r ymrwymiad a\u2019r ewyllys gwleidyddol yr ydym wedi\u2019i gael gan y Prif Weinidog, y Gweinidog dros Iechyd a Gofal Cymdeithasol a Chymry a phob un o\u2019r Cabinet.<\/p>\n\n\n\n

    Yn olaf, mae ein diolch yn fawr, fel erioed, i\u2019r bobl sy\u2019n byw gyda HIV yng Nghymru sydd wedi gweithio gyda phob un ohonom i sicrhau bod eu lleisiau, eu pryderon a\u2019u gobeithion yn cael eu dal, y gwrandewir arnynt a\u2019u datblygu\u2019n gynllun ar gyfer dyfodol dim trosglwyddiad yng Nghymru.<\/p>\n\n\n\n

    Diolch yn fawr iawn.<\/p>\n\n\n\n

    Rhys Goode yw pennaeth Terrence HigginsTrust Cymru<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Mae’r cynllun tirnod, a lansiwyd gan Eluned Morgan, yn gosod map i ddod ag achosion newydd o HIV yng Nghymru i ben erbyn 2030.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":949,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-948","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/948","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=948"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/948\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1183,"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/948\/revisions\/1183"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/949"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=948"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=948"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tht.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=948"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}